روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
103
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
مرمره ) پيش ميرود قرار دارد . محلهء بازرگانى شهر در نزديكى دروازههايى است كه به ساحل ( شاخ زرين ) باز مىشود و روبروى دروازههاى شهر پرا قرار دارد . زيرا كشتيهاى بزرگ و كوچك براى بار انداختن به اين قسمت ميآيند و مردم پرا براى معامله و داد و ستد كالاى خويش و فروش آنها به مردم قسطنطنيه و خريد لوازم ميآيند . در همه جاى شهر كاخها و كليسياها و ديرهاى بسيارى است كه بيشتر آنها اينك ويران هستند . آشكارست كه در روزگار پيشين زمانى كه قسطنطنيه تازه آباد شده بود ، يكى از زيباترين پايتختهاى جهان بود . در داخل ديوارهاى اين شهر در حدود سه هزار كليسياى بزرگ و كوچك هست و نيز بسيارى چشمهسار و فواره و چاه آب شيرين وجود دارد . در قسمتى از شهر كه در مجاورت كليسياى حواريون مقدس * قرار دارد ، از يك تپه تا تپهء ديگر بر فراز و مشرف بر خانهها و بيشهها كانالى است ( بنام كانال والنس ) اين كانال براى سيراب ساختن همهء بيشههاى مزبور آب ميآورد . در خيابانى كه بدروازهاى ( كه آن دروازه بسوى پرا باز مىشود ) منتهى ميگردد ، صرافى بزرگ شهر واقع است . در ميان اين راه حوضچههاى كشتى سازى محكمى است كه در آن مجرمين بزرگ و آنان كه از پيروى از قوانين و فرمانهاى اولياى امور شهر سر باز زدهاند ، مثلا آنان كه در نان يا گوشت كمفروشى كردهاند ، زندانى ميشوند . همهء اين گروه درين حوضچهها شب و روز در معرض باد و باران قرار دارند و بهيچكس هم اجازه داده نميشود كه از آنها دستگيرى كند . در طول ساحل و در كنار آب ( شاخ زرين ) در خارج از حصار شهر و روبروى پرا انبار و دكانهاى بيشمارى براى فروش كالا موجودست . بازرگانان كالاى خود را كه از دورترين گوشهء جهان آوردهاند درين انبارها ميگذارند . چنان كه گفته شد ، قسطنطنيه در كنار دريا ( ى مرمره ) واقع است و از دو سو حصارش مشرف بدرياست . لذا ميتوان گفت كه قسطنطنيه همانند